
Pytania gmin dotyczące przesyłania zbiorów danych z systemów informacyjnych administracji samorządowej
Gmina rozpoczyna procedurę przekazywania zbiorów danych po otrzymaniu pisma z GUS w sprawie wyznaczenia Koordynatora, odpowiednie przepisy prawne i wyjaśnienia znajdują się na stronach GUS (http://www.stat.gov.pl/gus/7121_PLK_HTML.htm)
Gmina rozpoczyna procedurę przekazywania zbiorów danych po otrzymaniu pisma z GUS w sprawie wyznaczenia Koordynatora. Odpowiednie przepisy prawne i wyjaśnienia znajdują się na stronach GUS (http://www.stat.gov.pl/gus/7121_PLK_HTML.htm) natomiast informacje techniczne związane z procedurą przekazywania znajdują się pod adresem : http://ankiet.stat.gov.pl/gminy/
Obowiązek ten dotyczy wszystkich starostw, dane należy przekazywać w formie elektronicznej wykorzystując aplikację , która znajduje się pod adresem http://ankiet.stat.gov.pl/gminy/, w tej aplikacji są informacje o strukturze zbiorów.
Przesyłanie zbiorów nie jest sprzeczne , wyjaśnienia w tej kwestii znajdują się pod adresem http://www.stat.gov.pl/gus/7121_PLK_HTML.htm
Wiedzę o przystosowaniu aplikacji powinien posiadać jej producent, GUS umieścił na stronach http://ankiet.stat.gov.pl/gminy/ informacje o formacie danych jakie powinny być eksportowane.
Gminy zostaną poinformowane pismem o wyznaczeniu Koordynatora, informacje prawne i techniczne znajdują się na stronach internetowych GUS, odpowiednio: http://www.stat.gov.pl/gus/7121_PLK_HTML.htm, http://ankiet.stat.gov.pl/gminy/
Informacje na temat zbiorów i ich struktury znajdują się pod adresem http://ankiet.stat.gov.pl/gminy/, dodatkowo będziecie Państwo informowani pismem o wyznaczeniu Koordynatora obsługującego wysyłkę danych.
Informacja o dacie przekazania znajduje się w piśmie wysłanym do Państwa. Gminy woj. Mazowieckiego winny wysłać zbiory w styczniu 2009 , pozostałe Gminy w lutym 2009.
GUS zakłada , że każda gmina ma jednego Koordynatora, decyzja kto nim będzie leży po stronie Gminy. Koordynatorem może być każda osoba potrafiąca obsługiwać komputer.
GUS zaplanował dwie transze 1-sz Gminy woj. Mazowieckiego , 2-ga transza pozostałe Gminy
GUS informuje o strukturze przekazywanych zbiorów, natomiast o informację o potencjalnych kosztach z tym związanych proszę się zwracać do dostawcy oprogramowania.
Koszty związane z przygotowaniem zbiorów danych ponosi Gmina, kosztów tych nie ponosi GUS. Jednocześnie informujemy Państwa, że należy sprawdzić umowy utrzymaniowe/serwisowe z dostawcami oprogramowania. Zwyczajowo, w zakresie zawierania tego typów umów, Dostawca zobowiązuje się w ramach takiej umowy do dostosowania oprogramowania do zmian zachodzących w przepisach prawa polskiego w ramach kosztów umowy. W przypadku, jeżeli takiej umowy Państwo nie macie, lub nie ma takiego zapisu należy negocjować warunki z Dostawcą oprogramowania lub inną firmą.
GUS nie wskazuje producentów narzędzi do tworzenia plików w ww. standardzie. Jednocześnie informujemy, że informacje na ten temat znajdziecie Państwo w Internecie. Dostępne są tam darmowe narzędzia jak i narzędzia znanych firm. Jednak zalecamy konwersję danych po wcześniejszej konsultacji z wyspecjalizowanymi firmami ( waszymi Dostawcami ) lub opcjonalnie z programistami, którzy u Państwa są zatrudnieni, jeżeli są.
Informujemy, wychodząc naprzeciw licznym prośbom GUS wyznacza nowy termin przesyłania zbiorów marzec 2009 r. O dokładnej dacie zostaną poinformowani Państwa Koordynatorzy oraz informacja zostanie umieszczona na stronach Internetowych GUS
Przyjmujemy zbiory tylko formacie XML, format PDF nie nadaje się do dalszego przetwarzania na potrzeby statystyki. Ponadto informujemy, że format XML jest wiodącym formatem do definiowania układu polegającego na określaniu elementów informacyjnych oraz powiązań między nimi, co jest zawarte w załączniku nr 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych.
Moc prawna programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2008, wydanego na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439, z późn. zm.).
Zgodnie z § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2007 r. w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2008 (Dz. U. Nr 210, poz. 1521 z późn. zm.) program badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2008 obejmuje zbieranie i przekazywanie danych statystycznych w roku 2008 i danych za rok 2008 oraz wskazanych danych za lata poprzednie. Taki zapis wskazuje, iż rozporządzenie to będzie miało zastosowanie także w roku 2009.
Rozporządzenie w sprawie programu badań na 2008 r. nie zostało uchylone przez żaden z obowiązujących aktów prawnych. Nie uchyliło go zwłaszcza rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2009. Co więcej w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z 2009 r., Nr 9, pod pozycją 44 została opublikowana zmiana do programu badań na rok 2008, która weszła w życie z dniem publikacji, tj. z dniem 22 stycznia 2009 r.
Powyższe przemawia jednoznacznie za przyjęciem, iż rozporządzenie w sprawie programu badań statystycznych na rok 2008 nadal obowiązuje, a co za tym idzie rodzi obowiązek przekazania określonych w nim danych. Rozporządzenie jest aktem prawnym powszechnie obowiązującym, czyli z dniem ogłoszenia – wejścia w życie wywołuje określone skutki prawne. Jako akt prawny powszechnie obowiązujący może przyznawać określone w nim uprawnienia, jak też nakładać obowiązki.
W takim znaczeniu rozporządzenie w sprawie programu badań na rok 2008 utraci moc po spełnieniu wszystkich obowiązków nałożonych na poszczególne podmioty zobowiązane do przekazania danych. Program badań za każdym razem rozstrzyga bowiem, czy określone badanie jest prowadzone na zasadzie obowiązku, czy też udziału dobrowolnego.
Statystyka publiczna została przy tym wyposażona w skuteczne narzędzia prawne mające na celu wywiązanie się z obowiązków statystycznych. Art. 57 i art. 58 ustawy o statystyce przewidują bowiem sankcje w postaci kary grzywny za odmowę, wbrew obowiązkowi, wykonania czy to obowiązku statystycznego, czy też odmowę udzielenia informacji w spisie powszechnym lub innym badaniu statystycznym. Co więcej kara grzywny może także zostać wymierzona za przekazanie danych statystycznych po upływie oznaczonego terminu.
Formę przekazania zbiorów danych, częstotliwość i termin ich przekazania a także miejsce przekazania reguluje szczegółowo program badań statystycznych statystyki publicznej na dany rok, wydany na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439, z późn. zm.). Nałożony w programie badań obowiązek przekazania danych oznacza, iż podmioty przekazujące dane statystyczne (w niniejszej sprawie organy gminy) nie mogą odmówić udostępnienia określonych danych.
Przepisy powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewidujące składanie wniosków o udostępnienie danych, znalazłyby zastosowanie w sytuacji, gdy dane np. ze zbiorów meldunkowych byłyby niezbędne do realizacji innych niż wprost określone w programie badań statystycznych, ustawowych zadań nałożonych na Prezesa GUS.
Co ważne organ gminy po otrzymaniu uproszczonego wniosku Prezesa GUS o przekazanie tych danych, jeszcze na etapie rozpatrywania wniosku, decydowałby w drodze decyzji administracyjnej, czy nie zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia danych. Tymczasem obowiązek przekazania danych z gminnych zbiorów meldunkowych został nałożony na organy gminy w programie badań statystycznych na zasadzie obowiązku, co wyłącza w tym zakresie jakąkolwiek możliwość odmowy udostępnienia danych.
Należy mieć także na względzie, iż każdorazowe występowanie w sprawie udostępnienia danych określonych w programie badań statystycznych na dany rok w drodze odrębnych wniosków spowodowałoby ogromne obciążenie służb statystyki, z uwagi na wielość źródeł, z których dane są pozyskiwane. Ponadto program badań statystycznych, stanowiący akt prawny powszechnie obowiązujący, stanowi samodzielne źródło dla pozyskiwania danych, z uwagi na fakt, iż szczegółowo określa elementy związane z udostępnieniem określonych w nim danych.
Informacje gromadzone w ewidencji podatkowej nieruchomości są prawnie chronione na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej oraz na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.).
W związku z powyższym dane zawarte w ewidencji podatkowej udostępnianie są na podstawie następujących przepisów:
- art. 23 oraz art. 29 ustawy o ochronie danych osobowych – przepisy te przewidują dopuszczalność przetwarzania, udostępniania danych, gdy m.in. jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a takim przepisem jest program badań statystyki publicznej na dany rok; ustawa o ochronie danych osobowych zastrzega przy tym, iż udostępnione dane osobowe można wykorzystać wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem, dla którego zostały udostępnione;
- art. 298 oraz art. 299 Ordynacji podatkowej – przepisy te określają podmioty, którym udostępniane są dane objęte tajemnicą skarbową (czyli także te zawarte w ewidencji podatkowej). Dane udostępniane są m.in. zgodnie z art. 299 § 3 pkt 11) służbom statystyki publicznej w zakresie wynikającym z programu badań statystycznych. Tak, więc przepisy Ordynacji podatkowej wprost przewidują możliwość udostępnienia danych chronionych tajemnicą skarbową w zakresie określonym każdorazowo w programie badań statystycznych na dany rok, a takie udostępnienie nie prowadzi do naruszenia tajemnicy skarbowej.
Dane ze zbiorów mają być przekazywane do GUS na podstawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2008 r. wprowadzonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 października 2007.
Zgodnie z art. 53 ustawy o statystyce publicznej przekazywanie danych statystycznych w formie i trybie określonym w programie badań statystycznych statystyki publicznej, a w przypadku spisów powszechnych - w odrębnej ustawie , odbywa się odpowiednio na koszt podmiotu obserwacji statystycznej lub gestora systemu informacyjnego administracji publicznej albo prowadzącego rejestr urzędowy. W programie badań statystycznych może być , w szczególnych przypadkach przewidziana odpłatność za wykonywanie stałych, dodatkowych czynności przygotowywania i przekazywania danych statystycznych. Taka odpłatność w w/w programie badań na rok 2008 nie została przewidziana stąd brak tytułu do ponoszenia przez GUS dodatkowych kosztów kupna( dostosowania) oprogramowania przez Gestora.
Przepisy zawarte w ustawie z dnia 17.05.2989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, z późn. zm.) oraz wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) znalazłyby zastosowanie w sytuacji, gdy dane z ewidencji byłyby niezbędne do realizacji innych niż określone w programie badań statystycznych, ustawowych zadań nałożonych na Prezesa GUS.
Wobec powyższego przekazanie przez starostę danych (opisowych i graficznych) zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków nie wymaga wypełnienia wniosku o udostępnienie danych zgodnie z ustawą o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, ewentualnie ustawą o ochronie danych osobowych.
Spis oparty o rejestry bardzo krótko zachowuje cechy personalne uzyskane z rejestrów, a poziom zagrożenia jest niepomiernie mniejszy niż było to kiedyś w przypadku materiałów drukowanych. Szansa na skuteczny atak na taki rejestr przy tym systemie organizacji struktury zbiorów i organizacji zabezpieczeń jest praktycznie zerowa. Procedury informatyczne towarzyszące spisom zawierają zakres ograniczeń i kontroli dostępu do zbiorów, który zagwarantowany jest przez nowoczesne programy i techniki obliczeniowe.
Decyzja leży po stronie Gminy, GUS w tym zakresie nie pokrywa żadnych kosztów.
Rola koordynatora sprowadza się do przesłania wyeksportowanych zbiorów. Przesłanie kilku zbiorów szacujemy, że zajmie co najwyżej 1 dzień roboczy.
Z poziomu Koordynatora przesyłania zbiorów NIE istnieje możliwość wygenerowania loginu i hasła dla innej osoby.