Spisy ludności w Królestwie Polskim w II połowie XIX w. przeprowadzane były z inicjatywy lokalnych władz administracyjnych. Różniły się one jednak znacznie organizacją ich przeprowadzania, zakresem tematycznym i metodami opracowywania wyników. Nie były to jednak spisy powszechne i nie odpowiadały normom zalecanym przez uchwały Międzynarodowego Instytutu Statystycznego. W Cesarstwie Rosyjskim i Królestwie Polskim spis ludności zamierzano przeprowadzić już w latach siedemdziesiątych XIX w., jednak trudności finansowe i organizacyjne uniemożliwiły realizację dokonania spisu.

Pierwszy powszechny spis ludności przeprowadzono jednocześnie w Cesarstwie Rosyjskim i Królestwie Polskim dopiero 9 lutego 1897 r. Był to jedyny spis powszechny dokonany w Królestwie Polskim aż do 1914 r.; w przeprowadzeniu kolejnego przeszkodziła I wojna światowa.

W spisie 1897 r. badano szczegółowo: płeć, wiek, wyznanie, stan cywilny, miejsce urodzenia, skład społeczno-zawodowy ludności i jej wykształcenie. Wyniki tego spisu opublikowano w skali powiatów i miast, dla każdej z dziesięciu guberni Królestwa Polskiego oraz odrębnie dla miasta Warszawy.

Przedstawiamy formularz tego spisu w języku polskim i rosyjskim, zawierający informacje dotyczące zasad przeprowadzania spisu. W zasadach tych wyjaśniono sposób wypełniania formularzy jednostkowych oraz niektóre zagadnienia związane z tematyką i terminologią stosowaną w spisie.