GUS - Główny Urząd Statystyczny

Do wydruku

A A A


 KLASYFIKACJA JEDNOSTEK TERYTORIALNYCH DO CELÓW STATYSTYCZNYCH (NUTS)

Klasyfikacja Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych NUTS obowiązuje w krajach Unii Europejskiej, zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. (Dz. Urz. UE L 154 z 21.06.2003 r., z późn. zm.). Wspólna klasyfikacja została ustanowiona w celu zbierania, opracowania i rozpowszechniania na obszarze UE porównywalnych danych dla określonych statystyk regionalnych (np. z zakresu rachunków regionalnych, demografii, rynku pracy i społeczeństwa informacyjnego). Klasyfikacja NUTS służy również kształtowaniu regionalnych polityk krajów UE i jest niezbędna do przeprowadzania analiz stopnia rozwoju społeczno-gospodarczego regionów.

 

Klasyfikacja NUTS dzieli terytorium gospodarcze krajów członkowskich UE na 3 poziomy podstawowe: NUTS 1 – NUTS 3, które zostały wymienione w Załączniku I Rozporządzenia. Ponadto, 2 poziomy lokalne (Local Administrative Units): LAU 1 i LAU 2, choć nie są szczegółowo regulowane Rozporządzeniem, zostały wymienione w Załączniku III Rozporządzenia (na poziomie LAU 2).

 

Po ustanowieniu klasyfikacji NUTS w 2003 r. i jej uzupełnieniu o nowe kraje członkowskie w 2004 r. (10 krajów członkowskich) i 2008 r. (2 kraje członkowskie), odbyły się dwie rewizje: pierwsza w 2006 r. (zmiana wersji NUTS 2003 na 2006) i druga – w 2010 r. (zmiana wersji NUTS 2006 na 2010).

Od 1 stycznia 2012 r. (na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) nr 31/2011 z dnia 17 stycznia 2011 r., Dz. Urz. UE L 13 z 18.01.2011 r.) w UE funkcjonuje 97 regionów na poziomie NUTS 1, 270 – na poziomie NUTS 2 i 1294 – na poziomie NUTS 3.

Dodatkowo, w krajach spoza UE, tj. w krajach EFTA i krajach kandydujących do UE, terytorialne podziały statystyczne zostały uspójnione z klasyfikacją NUTS (bez obowiązywania ram prawnych klasyfikacji NUTS).

 

Zasady klasyfikacji NUTS
Wytyczne i zasady związane z metodyką i trybem opracowania podziałów terytorialnych oraz zarządzaniem zmianami w nich, zawarte są w ww. Rozporządzeniu. Podstawowe zasady klasyfikacji NUTS obejmują:

1. Hierarchiczność
Klasyfikacja NUTS jest hierarchiczna – dzieli każde państwo członkowskie na jednostki terytorialne poziomu NUTS 1, z których każdy dzieli się na jednostki terytorialne poziomu NUTS 2, a te z kolei dzielą się na jednostki terytorialne poziomu NUTS 3. Dana jednostka terytorialna może jednak reprezentować kilka poziomów NUTS.

2. Podział administracyjny
Jednostki administracyjne istniejące w ramach państw członkowskich stanowią pierwsze kryterium stosowane dla określenia jednostek terytorialnych. Przy czym „jednostka administracyjna" oznacza obszar geograficzny z władzami administracyjnymi uprawnionymi do podejmowania decyzji administracyjnych i politycznych dla tego obszaru w obrębie prawnych i instytucjonalnych ram państwa członkowskiego.

3. Kryterium ludnościowe
Dla jednostek administracyjnych kryterium ludnościowe wyznaczane jest w oparciu o średnią wielkość danej klasy jednostek administracyjnych w państwie członkowskim, która będzie się mieścić w granicach stanu ludności dla określonego poziomu NUTS. Istniejące jednostki administracyjne wykorzystywane w klasyfikacji NUTS przedstawione są w załączniku II Rozporządzenia.

Jeżeli dla danego poziomu NUTS nie istnieją w państwie członkowskim jednostki administracyjne o właściwej skali wielkości, to ten poziom NUTS tworzy się, łącząc ze sobą odpowiednią liczbę istniejących mniejszych, przylegających jednostek administracyjnych. Przy łączeniu uwzględnia się kryteria geograficzne, społeczno-ekonomiczne, historyczne, kulturowe lub uwarunkowania środowiska naturalnego. Wielkość poszczególnych jednostek nieadministracyjnych w państwie członkowskim dla danego poziomu NUTS powinna mieścić się w granicach stanu zaludnienia kryterium ludnościowego.

 

Poziom

Dolna granica stanu ludności

Górna granica stanu ludności

NUTS 1

3 miliony

7 milionów

NUTS 2

800.000

3 miliony

NUTS 3

150.000

800.000

 

Klasyfikacja Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS) w Polsce
Klasyfikacja NUTS w Polsce wyodrębnia terytorialne, hierarchicznie powiązane jednostki na 3 poziomach: regiony, województwa i podregiony, z których 2 stanowią jednostki nieadministracyjne. Jest spójna z Nomenklaturą Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NTS).

 

 

NUTS 1 - regiony (6 jednostek – grupują jednostki szczebla wojewódzkiego)

 NUTS 1 Regiony

NUTS 2 - województwa (16 jednostek)

 NUTS 2 Regiony

NUTS 3 - podregiony (66 jednostek – grupują jednostki szczebla powiatowego)

 NUTS 3 - Podregiony

 

Więcej informacji na temat klasyfikacji NUTS na stronie internetowej Eurostatu:
http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/nuts_nomenclature/introduction

 

« powrót

Główny Urząd Statystyczny
00-925 Warszawa, al. Niepodległości 208, tel.: centrala: (48 22) 608 30 00
Informatorium:  (48 22) 608 31 63, (48 22) 608 31 64
Automatyczna informacja statystyczna: (48 22) 608 31 35, (48 22) 608 31 36
Copyright © 1995-2013 GUS