• Dla prasy
• Kalendarium
• Tajemnica statystyczna
• 220 lat statystyki
• Publikacje A-Z
• Roczniki Statystyczne

Nomenklatura Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NTS) to uporządkowany wykaz nazw jednostek terytorialnych i przypisanych im symboli terytorialnych występujących na poszczególnych poziomach podziału terytorialnego kraju, wykorzystywany w procesie zbierania danych statystycznych, gromadzenia, przechowywania i opracowywania zebranych danych oraz ogłaszania, udostępniania i rozpowszechniania wyników badań statystycznych w przekrojach terytorialnych.

Nomenklatura Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NTS) została wprowadzona Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 listopada 2007 r. (Dz. U. 2007 Nr 214, poz. 1573, z późn. zm.*) i weszła w życie z dniem 1 stycznia 2008 r.** Została opracowana na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS) (Dz. Urz. UE. L 154 z 21.06.2003, z późn. zm.).

Nomenklatura NTS została opracowana w oparciu o istniejący trójstopniowy podział kraju na województwa, powiaty i gminy, przy pomocy którego wyodrębnione zostały dwa dodatkowe nieadministracyjne poziomy, tj. regiony i podregiony.

Nomenklatura NTS dzieli Polskę na terytorialne, hierarchicznie powiązane jednostki na 5 poziomach, z czego 3 określono jako poziomy regionalne, a 2 – poziomy lokalne.

Poziomy regionalne obejmują:

Poziom 1 – regiony,

Poziom 2 – województwa,

Poziom 3 – podregiony.

Poziomy lokalne obejmują:

Poziom 4 – powiaty i miasta na prawach powiatu,

Poziom 5 – gminy, w tym gminy miejskie będące miastami na prawach powiatu.

NTS 1 - regiony (6 jednostek – grupują jednostki szczebla wojewódzkiego)
NTS 2 - województwa (16 jednostek)
NTS 3 - podregiony (66 jednostek – grupują jednostki szczebla powiatowego, do 2007 roku było 45)
NTS 4 - powiaty i miasta na prawach powiatu (314 + 65 jednostek)
NTS 5 - gminy (2479 jednostek), w tym gminy miejskie będące miastami na prawach powiatu (65 jednostek)

Liczba jednostek na poszczególnych poziomach została podana według stanu w dniu 1 stycznia 2010 r.

Struktura grupowań NTS, ich symbole i sposób zapisu, oparta jest na systemie identyfikatorów i nazw jednostek podziału terytorialnego kraju, który jest częścią Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju – TERYT. 

* Zmiany zostały ogłoszone w Dz. U. 2008 Nr 215, poz. 1359 i Dz. U. 2009 Nr 202, poz. 1558.

** Poprzednio obowiązywało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2000 r. w sprawie wprowadzenia Nomenklatury Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NTS) (Dz. U. 2000 Nr 58, poz. 685, z późn. zm.). Zmiany w rozporządzeniu zostały ogłoszone w Dz. U. 2001 Nr 12, poz. 101; Dz. U. 2002 Nr 34, poz. 311; Dz. U. 2002 Nr 177, poz. 1458; Dz. U. 2002 Nr 191, poz. 1594; Dz. U. 2003 Nr 208, poz. 2021; Dz. U. 2004 Nr 98, poz. 998; Dz. U. 2004 Nr 254, poz. 2534; Dz. U. 2005 Nr 206, poz. 1705; Dz. U. 2006 Nr 34, poz. 237 oraz Dz. U. 2006 Nr 214, poz. 1576.