• Dla prasy
• Kalendarium
• Tajemnica statystyczna
• 220 lat statystyki
• Publikacje A-Z
• Roczniki Statystyczne

Opis metodologiczny

Obliczany jest  w oparciu o wyniki:

- badania cen towarów i usług konsumpcyjnych na rynku detalicznym,

- badania budżetów gospodarstw domowych, dostarczającego danych o przeciętnych wydatkach na towary i usługi konsumpcyjne; dane te wykorzystywane są do opracowania systemu wag.

Przy obliczaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych stosowana jest Klasyfikacja Spożycia Indywidualnego według Celu, zaadaptowana na potrzeby Zharmonizowanych Wskaźników Cen Konsumpcyjnych (COICOP/HICP).

Wskaźnik cen reprezentanta w rejonie badania cen wynika z odniesienia jego średniej ceny miesięcznej do średniej ceny rocznej z roku poprzedniego. Ogólnopolski wskaźnik cen reprezentanta objętego notowaniami obliczany jest jako średnia geometryczna wskaźników cen ze wszystkich rejonów. Na podstawie wskaźników cen reprezentantów objętych badaniem cen w danej grupie, stosując średnią geometryczną, opracowuje się wskaźniki cen grup towarów i usług konsumpcyjnych na najniższym szczeblu agregacji systemu wag. Wykorzystuje się je następnie, przy zastosowaniu systemu wag, do obliczania wskaźników wyższych szczebli agregacji, aż do wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem. Wskaźnik cen obliczany jest według formuły Laspeyres'a, przy zastosowaniu wag z roku poprzedzającego rok badany.

Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych wykorzystywane są m.in. następująco:

- za miesiąc - do ustalania kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej,

- za kwartał - do celów określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

- za kwartał w stosunku do IV kwartału 1995 r. - do  waloryzacji rekompensat należnych za  niepodwyższanie wynagrodzeń i uposażeń w sferze budżetowej oraz za utratę niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent,

- za 3 pierwsze kwartały roku w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku - do celów określonych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych,

- za rok w stosunku do roku poprzedniego - do celów określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Metodologia obliczania wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych zgodna jest z wymogami prawa europejskiego.

Pojęcia związane:

• Budżet gospodarstwa domowego

• Cena detaliczna

• Ceny towarów i usług konsumpcyjnych

• Punkt notowań cen

• Rejon badania cen

• Reprezentant wyrobów lub usług

• Wskaźnik (indeks) cen

Miejsca, formy i terminy ogłaszania (z uwzględnieniem częstotliwości) komunikatów i obwieszczeń wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych

• Dziennik Urzędowy RP "Monitor Polski" - komunikat Prezesa GUS - do 31 stycznia każdego roku (średnioroczny) - Podstawa prawna

• Dziennik Urzędowy RP "Monitor Polski" - komunikat Prezesa GUS - do 20 dni po upływie pierwszego półrocza  - Podstawa prawna

• Dziennik Urzędowy RP "Monitor Polski" - komunikat Prezesa GUS - do 15 października każdego roku (za pierwsze trzy kwartały w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego) - Podstawa prawna

• Dziennik Urzędowy RP "Monitor Polski" - komunikat Prezesa GUS - do 20 dni po każdym kwartale (za poprzedni kwartał) - Podstawa prawna 

• Dziennik Urzędowy GUS - komunikat Prezesa GUS - około 15 dni po każdym miesiącu - Podstawa prawna

• Dziennik Urzędowy RP "Monitor Polski" -komunikat Prezesa GUS - do 20 kwietnia i do 20 października każdego roku (za ostatnie 72 miesiące tj. marzec/wrzesień danego roku w stosunku do marca/września sprzed 6 lat) - Podstawa prawna

• Dziennik Urzędowy GUS - obwieszczenie Prezesa GUS - do 15 dni po każdym kwartale (za poprzedni kwartał w stosunku do IV kwartału 1995 r.) - Podstawa prawna

Osoba udzielająca wyjaśnień metodologicznych
Anna Bobel
nr telef. (22) 608-35-12
e-mail A.Bobel@stat.gov.pl