Charakterystyka pogranicza polsko-ukraińskiego. 1Ochrona środowiska w 2007 r.2
| Publikacja w formacie |
| PDF: | Pobierz (1286,33 KB) |
| Data publikacji: | 2008-09-26 |
| |
W końcu 2007 r. gminy województw podkarpackiego i lubelskiego wchodzące w skład strefy przygranicznej z Ukrainą charakteryzowały następujące dane statystyczne:
-
Powierzchnia geodezyjna (stan w dniu 1 I 2008 r.) wyniosła 2007,2 tys. ha, w tym: użytki rolne – 1235,8 tys. ha, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione – 662,7 tys. ha.
-
Średnie zużycie wody w przeliczeniu na 1 mieszkańca – 21,0 m3.
-
Ścieki przemysłowe i komunalne odprowadzone do wód lub do ziemi – 32,1 hm3.
-
Emisja zanieczyszczeń pyłowych i gazowych - 2458,1 tys. ton.
-
Wielkość zebranych w ciągu roku odpadów komunalnych - 167,5 tys. ton.
-
Odpady wytworzone (z wyłączeniem odpadów komunalnych) – 4289,2 tys. ton.
-
Powierzchnia o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chroniona wynosiła 824,2 tys. ha.
Powierzchnia geodezyjna gmin wchodzących w skład polskiej strefy graniczącej z Ukrainą (według stanu w dniu 1 stycznia 2008 r.) wyniosła 2007,2 tys. ha i stanowiła 46,7% ogólnej powierzchni województw podkarpackiego i lubelskiego łącznie oraz 6,4% powierzchni Polski.
Użytki rolne zajmowały 1235,8 tys. ha (44,8% powierzchni użytków rolnych województw podkarpackiego i lubelskiego), grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione – 662,7 tys. ha (51,5%), grunty zabudowane i zurbanizowane – 63,9 tys. ha (39,3%), grunty pod wodami powierzchniowymi – 19,0 tys. ha (48,5%), użytki ekologiczne - 5,1 tys. ha (87,6%). Pozostałe 20,6 tys. ha zajmowały nieużytki i tereny różne (48,6% ich powierzchni z terenów Lubelszczyzny i Podkarpacia).
W 2007 r. w polskiej strefie graniczącej z Ukrainą średnie zużycie wody w gospodarstwach domowych w przeliczeniu na 1 mieszkańca wyniosło 21,0 m3 i było mniejsze niż w województwach podkarpackim i lubelskim łącznie (24,7 m3) oraz w kraju (31,5 m3).
W polskiej strefie graniczącej z Ukrainą w 2007 r. zużycie wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności wyniosło 130,7 hm3 co stanowiło 20,9% łącznego zużycia wody w województwach podkarpackim i lubelskim. W strefie przygranicznej najwięcej wody (69,6%) wykorzystano do nawodnień w rolnictwie i leśnictwie oraz napełniania i uzupełniania stawów rybnych, podczas gdy w przemyśle wykorzystano zaledwie 5,5%. Stanowi to zasadniczą różnicę w porównaniu do Podkarpacia i Lubelszczyzny łącznie, ponieważ w tych województwach najwięcej wody wykorzystano właśnie w przemyśle (43,9%). Omawiane różnice w strukturze zużycia wody w strefie przygranicznej są jeszcze większe w odniesieniu do kraju, gdzie przemysł wykorzystał 75,2%, a rolnictwo i leśnictwo tylko 10,3% ogólnego zużycia wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności.
W gminach wchodzących w skład polskiej strefy graniczącej z Ukrainą w 2007 r. do wód lub do ziemi odprowadzono 32,1 hm3 ścieków przemysłowych i komunalnych, wśród których przeważały ścieki komunalne – prawie 70%. Oczyszczania wymagało 30,6 hm3 ścieków, z których procesowi oczyszczania poddano 95,7%, a 4,3% odprowadzono bez oczyszczania siecią kanalizacyjną bądź bezpośrednio z zakładów do wód lub do ziemi.
Na 49 oczyszczalni przemysłowych działających na omawianym obszarze w 2007 r., 69,4% stanowiły oczyszczalnie biologiczne, 20,4% - mechaniczne, 6,1% - chemiczne, a oczyszczalnie z podwyższonym usuwaniem biogenów – 4,1%.
W gminach wchodzących w skład polskiej strefy graniczącej z Ukrainą w 2007 r. około 600,6 tys. ludności, tj. 47,6% ogółu ludności strefy przygranicznej korzystało z 249 działających oczyszczalni komunalnych pracujących na sieci kanalizacyjnej, z których 82,3% stanowiły oczyszczalnie biologiczne.
W 2007 r. tylko 1,1% emitowanych do powietrza zanieczyszczeń w Polsce pochodziło z terenu gmin wchodzących w skład strefy graniczącej z Ukrainą.
Ze źródeł zanieczyszczeń objętych opłatami za gospodarcze korzystanie ze środowiska w 2007 r. z omawianego obszaru wprowadzono do powietrza ogółem 2458,1 tys. ton zanieczyszczeń pyłowych i gazowych (łącznie z dwutlenkiem węgla), co stanowiło 27,8% wszystkich zanieczyszczeń wprowadzonych do powietrza z terenu województw podkarpackiego i lubelskiego łącznie. Warto podkreślić, że 84,0% ogółu zanieczyszczeń powietrza pochodziło z obszaru gmin strefy przygranicznej zlokalizowanej w województwie lubelskim.
Z terenu gmin wchodzących w skład strefy graniczącej z Ukrainą wyemitowano 1549 ton zanieczyszczeń pyłowych, z których 61,3% stanowiły pyły ze spalania paliw, a 30,8% pyły cementowo-wapiennicze i materiałów ogniotrwałych. Emisja zanieczyszczeń gazowych wyniosła 2456,5 tys. ton. O wielkości wprowadzonych do powietrza zanieczyszczeń gazowych zadecydował dwutlenek węgla, którego procentowy udział w emisji wyniósł aż 99,4%.
W gminach wchodzących w skład strefy graniczącej z Ukrainą w ciągu 2007 r. zebrano 167,5 tys. ton odpadów komunalnych (bez wyselekcjonowanych), w tym 122,4 tys. ton były to odpady zebrane z gospodarstw domowych.
Prawie wszystkie zebrane odpady komunalne na omawianym obszarze zostały zdeponowane na składowiskach (99,9%), jedynie 145 ton odpadów (tj. 0,1%) zostało wysegregowane z odpadów mieszanych.
Poważnym zagrożeniem dla środowiska są również odpady wytwarzane przez przedsiębiorstwa przemysłowe. Ich uciążliwość przejawia się przede wszystkim zanieczyszczaniem wody i gleby, skażaniem powietrza, niszczeniem walorów krajobrazowych, wyłączaniem z użytkowania terenów rolniczych i leśnych zajmowanych pod ich składowanie. W ciągu 2007 roku w gminach wchodzących w skład polskiej strefy graniczącej z Ukrainą wytworzono 4289,2 tys. ton odpadów, z których 87,7% poddano odzyskowi, 11,1% unieszkodliwiono, a ponad 1% zmagazynowano czasowo. Wielkość odpadów dotychczas składowanych (nagromadzonych) na składowiskach własnych zakładów wyniosła w omawianej strefie 9028,9 tys. ton, co stanowiło 57,7% dotychczas składowanych odpadów na Podkarpaciu i Lubelszczyźnie łącznie.
Niezrekultywowana powierzchnia składowania odpadów w polskiej strefie przygranicznej w 2007 r. wyniosła 64,9 ha, co stanowiło 38,7% całej powierzchni składowania odpadów w województwach podkarpackim i lubelskim łącznie.
Powierzchnia o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chroniona w polskiej strefie graniczącej z Ukrainą w 2007 r. wyniosła 824,2 tys. ha (41,1% ogólnej powierzchni strefy przygranicznej) co stanowiło odpowiednio 60,4% i 8,2% powierzchni o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chronionych Podkarpacia i Lubelszczyzny łącznie oraz Polski.
Największą część powierzchni obszarów prawnie chronionych omawianej strefy zajmowały obszary chronionego krajobrazu (426,5 tys. hektarów) oraz parki krajobrazowe (340,4 tys. ha). Parki narodowe zajmowały 39,3 tys. ha, natomiast rezerwaty przyrody charakteryzujące się dużą różnorodnością biologiczną zajmowały 11,8 tys. ha. Pozostałe osobliwości przyrodnicze były chronione także w innych formach, np. jako pomniki przyrody, których na terenie gmin należących do strefy przygranicznej w 2007 r. było zarejestrowanych 1240.
1 Delimitacja poszczególnych jednostek administracyjnych została wyznaczona przez Urząd Statystyczny w Rzeszowie na podstawie definicji "strefy przygranicznej" zawartej w Rozporządzeniu (WE) nr 1931/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r., przy założeniu, że najmniejszą jednostką administracyjną jest gmina.
2 Dotychczas w serii „Charakterystyka pogranicza polsko-ukraińskiego” ukazały się:
- Charakterystyka powiatów wchodzących w skład polsko-ukraińskiej strefy przygranicznej,
- Charakterystyka podmiotów gospodarki narodowej zarejestrowanych w podkarpackim i lubelskim rejestrze REGON na pograniczu polsko-ukraińskim,
- Stan, ruch naturalny i migracje ludności w 2007 r.,
- Rynek pracy w 2007 r.,
- Turystyka w 2007 r.,
- Ochrona zdrowia w 2007 r.