Do wydruku

Warunki pracy w 2007 r. - notatka informacyjna

Data publikacji:	2008-05-13

Ocena stanu i śledzenie zmian w zakresie zagrożeń na stanowiskach pracy oraz liczby osób korzystających ze świadczeń z tytułu pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia i z tytułu wypadków przy pracy daje podstawę do podejmowania działań profilaktycznych
i prowadzenia odpowiedniej polityki w dziedzinie poprawy warunków pracy.

Jednak uzyskanie prawidłowego obrazu zagrożenia zdrowia szkodliwymi substancjami chemicznymi, czynnikami fizycznymi i biologicznymi, wymaga od pracodawcy ustalenia wartości stężeń i natężeń (zgodnych z NDS lub NDN), przy pomocy specjalistycznej aparatury, co niejednokrotnie, w przypadku małych zakładów, przekracza ich możliwości finansowe. Częste zmiany profilu działalności w tych zakładach utrudniają również prowadzenie obserwacji.

W 2007r. badaniem warunków pracy objęto 62,5 tys. jednostek zatrudniających 5 245,4 tys. osób. Spośród tej grupy – 594,0 tys. osób pracowało w warunkach zagrożenia co stanowiło 11,3% zatrudnionych w przebadanych zakładach (liczonych jeden raz w grupie czynnika przeważającego tzn. zagrożenia środowiskiem pracy, uciążliwością pracy bądź też czynnikami mechanicznymi). W 2006r. w warunkach zagrożenia pracowało 590,5 tys.,
tj. 12,0% osób objętych badaniem.

Spośród osób pracujących w warunkach zagrożenia, co szósta osoba to kobieta.

Osoby zatrudnione w warunkach zagrożenia mogą być narażone na kilka czynników szkodliwych. Z tego powodu w analizach wykorzystywana jest kategoria tzw. osobozagrożeń. Liczba osobozagrożeń to liczba osób zatrudnionych w warunkach zagrożenia, liczonych tyle razy na ile czynników osoby te były narażone.

W 2007r. (według stanu w dniu 31 grudnia) liczba osobozagrożeń wyniosła 743,4 tys., z czego 447,1 tys. osób tj. 60,1% stanowiły osobozagrożenia czynnikami związanymi ze środowiskiem pracy. Pośród nich najbardziej szkodliwe były: hałas, pyły przemysłowe oraz substancje chemiczne. Zagrożenia związane z uciążliwością pracy, np. wymuszoną pozycją ciała, ciężkim wysiłkiem fizycznym, niedostatecznym oświetleniem stanowiska pracy itp., dotyczyły 211,0 tys. osób (tj. 28,4%), natomiast na szkodliwy wpływ czynników mechanicznych związanych z maszynami szczególnie niebezpiecznymi narażonych było
w 2007r. 85,2 tys. osób (tj. 11,5%).

Analizując zagrożenia dla zdrowia – mierzone wskaźnikiem „liczba zatrudnionych w warunkach zagrożenia na 1000 zatrudnionych w zbiorowości objętej badaniem” – można zauważyć, że największe zagrożenie dla zdrowia w pracy w końcu 2006r. występowało
w górnictwie rud metali – 718,8 (w 2006r. – 597,3).Wysokim wskaźnikiem odznaczały się również niektóre działy przetwórstwa przemysłowego, dla którego wskaźnik ten wynosił ogółem 149,3 (w 2006r. – 153,8), a należały do nich: produkcja metali – 336,2
(w 2006r. – 305,8) oraz produkcja drewna i wyrobów z drewna oraz z korka, artykułów
ze słomy – 336,8 (w 2006r. – 352,5).

Największe narażenie kobiet występowało w jednostkach zaliczanych do następujących rodzajów działalności: włókiennictwo – 95,3 (w 2006r. – 104,2) oraz produkcja wyrobów tytoniowych – 65,4 (w 2006r. – 38,3).  

W ocenie aktualnych warunków pracy istotnym elementem jest proces likwidacji bądź ograniczenia zagrożeń na stanowisku pracy mający miejsce w ciągu roku oraz ujawnienie zagrożeń istniejących lub nowo powstałych. Saldo zmian informuje o pozytywnym lub negatywnym procesie zachodzącym w dziedzinie warunków pracy.

W 2007r. – 347,5 tys. osób liczonych raz w grupie czynnika przeważającego (w tym 51,1 tys. kobiet)  pracowało w warunkach zagrożenia czynnikami związanymi
ze środowiskiem pracy (tj. odpowiednio 6,6% i 1,0% ogólnej liczby zatrudnionych objętych badaniem).

W tym czasie zlikwidowano lub ograniczono 162,7 tys, osobozagrożeń związanych z czynnikami środowiska pracy, równocześnie stwierdzono 95,8 tys. nowo powstałych lub nowo ujawnionych osobozagrożeń.W tej grupie czynników największy procentowy udział miały (wg stanu w dniu 31.12.2007r.): hałas – 53,9% osobozagrożeń, pyły przemysłowe – 20,2% osobozagrożeń, substancje chemiczne – 5,6% osobozagrożeń.

W 2007r. – 175,7 tys. osób liczonych raz w grupie czynnika przeważającego (w tym 41,2 tys. kobiet) pracowało w warunkach zagrożenia związanego z uciążliwością pracy
(tj. odpowiednio 3,3% i 0,8% ogólnej liczby zatrudnionych objętych badaniem). W tym czasie zlikwidowano lub ograniczono 51,3 tys. osobozagrożeń związanych z uciążliwością pracy, równocześnie stwierdzono 39,7 osobozagrożeń nowo powstałych lub ujawnionych.

W 2007r. zbadano również zagrożenia na stanowiskach pracy związanych z obsługą maszyn szczególnie niebezpiecznych (m.in. pilarek tarczowych i taśmowych, strugarek, frezarek, pras i innych). Liczba osób liczonych raz w grupie czynnika przeważającego, wykonujących pracę w warunkach zagrożenia na tych stanowiskach wyniosła w końcu 2007r. – 70,8 tys., w tym 6,4 tys. kobiet (tj. odpowiednio – 1,4% i 0,1% ogólnej liczby osób objętych badaniem). W tej grupie czynników w ciągu 2007r. zlikwidowano lub ograniczono 21,2 tys. osobozagrożeń, równocześnie zarejestrowano 13,0 tys. osobozagrożeń nowo powstałych lub nowo ujawnionych.

Przestrzenne rozmieszczenie zagrożeń stanowisk pracy oraz stopień natężenia zagrożeń czynnikami szkodliwymi dla zdrowia wiąże się ściśle z infrastrukturą i stopniem koncentracji zakładów pracy o określonych rodzajach działalności.

W 2007 roku najtrudniejsze warunki pracy zanotowano w województwie śląskim gdzie co piąta osoba pracowała w warunkach zagrożenia dla zdrowia. Najbezpieczniejsze warunki pracy zanotowano w województwie podlaskim, gdzie co siedemnasta osoba była narażona na pogorszenie stanu zdrowia.

W badaniu za 2007 rok zebrano również informacje dotyczące działań profilaktycznych związanych z oceną ryzyka zawodowego. W przebadanych zakładach taką ocenę przeprowadzono dla 665 tys. stanowisk pracy, na których pracowało 1981,9 tys. osób. Poprzez zastosowanie środków technicznych, organizacyjnych i ochrony indywidualnej wyeliminowano lub ograniczono ryzyko zawodowe na 287,6 tys. stanowisk pracy, na których pracowało 868,6 tys. osób.

« powrót