GUS - Główny Urząd Statystyczny

• Dla prasy
• Kalendarium
• Tajemnica statystyczna
• 220 lat statystyki
• Publikacje A-Z
• Roczniki Statystyczne

 » 90 lecie Głównego Urzędu Statystycznego
» 90 lat Centralnej Biblioteki Statystycznej

9 marca 1789 r. Sejm Czteroletni wysłuchał informacji Fryderyka hrabiego Moszyńskiego o sytuacji ekonomicznej i finansowej kraju i województw, przygotowanej na podstawie ogromnej pracy samego autora oraz jego licznych współpracowników.

Była to - jak na owe czasy – jedyna na świecie analiza sytuacji dochodowej i wydatkowej jednostek administracyjnych państwa polskiego. Intencją wystąpienia Fryderyka hrabiego Moszyńskiego była propozycja przeprowadzenia spisu ludności i „dymów” (budynków). Z niezwykłą przenikliwością, jak na swoje czasy zaprojektował organizację spisu, podstawowe kategorie spisowe, wzory tablic, a następnie przedstawił wyniki tego spisu w odrębnych tabellach pokazujących strukturę społeczną i terytorialny rozkład ludności (z wyłączeniem duchowieństwa i szlachty). Intencją przedsięwzięcia F. Moszyńskiego było zebranie informacji o ludności płci męskiej w wieku poborowym, ponieważ kraj był w ostrym konflikcie zbrojnym z Rosją carską.

Chociaż samo przedsięwzięcie nie do końca udało się przeprowadzić, to idea spisu powszechnego ludności stawia Polskę na czele listy krajów, które takie badanie umiały przygotować i przeprowadzić.

Dla uczczenia tego wydarzenia Rada Główna Polskiego Towarzystwa Statystycznego wspólnie z Komitetem Statystyki i Ekonometrii Polskiej Akademii Nauk i Głównym Urzędem Statystycznym ustanowiły dzień 9 marca dorocznym Dniem Polskiej Statystyki. Pierwsze obchody tego święta odbyły się 9 marca 2009 r. w gmachu Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej - galeria zdjęć. Następne rotacyjnie będą się odbywać w miastach ważnych dla historii rozwoju polskiej statystyki, m.in. w Poznaniu, Wrocławiu, Łodzi, Krakowie.

Pod tytułem „90 lecie Głównego Urzędu Statystycznego” dostępne są dokumenty dot. 90 letniej działalności Urzędu oraz materiały z obchodów rocznicy tj. opracowania i materiały z seminariów naukowych, kalendarz najważniejszych wydarzeń, liczne skanokopie dokumentów historycznych, a także teksty i opracowania okolicznościowe przygotowane przez ekspertów i współpracowników GUS.

Na portalu będą sukcesywnie zamieszczane materiały historyczne i dokumenty z dziejów statystyki polskiej od 1789 r.