Program badań statystycznych statystyki publicznej

Program badań statystycznych statystyki publicznej jest to wykaz ustalający zakres tematyczny, przedmiotowy i podmiotowy badań statystycznych oraz związane z nim obowiązki. PBSSP jest podstawowym dokumentem, do którego należy się odwołać w celu uzyskania informacji o danym badaniu.

Program badań statystycznych statystyki publicznej ustala corocznie Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia.
Projekt PBSSP na każdy następny rok ustalany jest przez Radę Statystyki, na podstawie propozycji przygotowanej przez Prezesa GUS.
Rada Statystyki przedstawia Radzie Ministrów projekt PBSSP nie później niż do 30 czerwca każdego roku.
Rozporządzenie ustanawiające PBSSP określa dla każdego badania:

Temat i organ prowadzący badanie

Badania statystyczne statystyki publicznej mogą dotyczyć każdej dziedziny życia społecznego i gospodarczego oraz występujących w nim zjawisk dających się obserwować i analizować z wykorzystaniem metod statystycznych.

Organem prowadzącym badania statystyczne statystyki publicznej jest Prezes GUS.

Rada Ministrów może ustalić w PBSSP, że badanie statystyczne będzie prowadzone przez inny wskazany naczelny lub centralny organ administracji państwowej albo Narodowy Bank Polski. Ma to miejsce wówczas, gdy badanie wymaga specjalistycznej wiedzy, którą ten organ dysponuje, albo jest on w posiadaniu danych zgromadzonych w innym celu.

Rada Ministrów może również przyjąć, że badanie statystyczne będzie prowadził Prezes GUS wspólnie z innym wskazanym naczelnym lub centralnym organem administracji państwowej, inną instytucją rządową, Narodowym Bankiem Polskim albo z wojewodą.

Rada Ministrów może także ustanowić, że prowadzącym badanie będzie wskazany urząd statystyczny wspólnie
z wojewodą albo organem samorządu terytorialnego na jego wniosek.

Rodzaj badania

Badania statystyczne statystyki publicznej mogą być prowadzone jako badania pełne całej zbiorowości, w tym spisy powszechne, albo jako badania reprezentacyjne na wylosowanej lub dobranej celowo próbie danej zbiorowości.

Zakres podmiotowy i przedmiotowy

PBSSP szczegółowo wskazuje zakres zbieranych danych oraz wskazuje podmioty zobowiązane do ich przekazania, m.in. według rodzajów formy prawno-organizacyjnej lub rodzaju prowadzonej działalności.

Źródła danych statystycznych

Statystyka publiczna uprawniona jest do zbierania danych statystycznych ze wszystkich dostępnych źródeł (sprawozdawczość GUS, sprawozdania innych resortów, administracyjne systemy informacyjne, ekspertyzy, opracowania, szacunki własne).
Zasada ta jest ograniczona w odniesieniu do danych chronionych na podstawie ustaw tajemnicą zawodową, np. lekarską, adwokacką.

Podmioty zobowiązane do udzielania informacji i przekazywania danych statystycznych lub uczestniczące w badaniu na zasadzie dobrowolności (podmioty gospodarki narodowej i osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej

Badania statystyczne mogą być prowadzone na zasadzie obowiązku albo udziału dobrowolnego.
Jeżeli badanie zostało ujęte jako obowiązkowe, podmioty zobowiązane są do udzielenia i przekazania prowadzącemu badanie pełnych i wyczerpujących informacji w określonym zakresie, formie i terminie.

W badaniach prowadzonych z udziałem osób fizycznych zabrania się, na zasadzie obowiązku, zbierania informacji dotyczących rasy, wyznania, życia osobistego, poglądów filozoficznych i politycznych.

PBSSP określa każdorazowo zakres i formę zbierania danych osobowych niezbędnych do danego badania (w przypadku spisów powszechnych – odrębna ustawa).

Służby statystyki publicznej są upoważnione do zbierania do celów statystycznych następujących danych o osobach fizycznych: imiona i nazwisko, płeć, data i miejsce urodzenia, obywatelstwo, stan cywilny, data zawarcia i ustalenia małżeństwa, adres zamieszkania, data zgonu, identyfikator systemu ewidencji ludności.

Inne dane dające się zidentyfikować z konkretną osobą fizyczną mogą być zbierane wyłącznie wtedy, gdy w Programie wskazano jako źródło danych statystycznych dokument zawierający dane osobowe, które przy ich przekazywaniu do celów statystycznych nie dają się w prosty sposób oddzielić lub gdy identyfikacja ta jest niezbędna do opracowania wyników badania statystycznego.

Forma przekazania danych

Dane statystyczne przekazywane są na formularzach sprawozdawczych, kwestionariuszach i ankietach statystycznych lub w innej formie.
Prezes Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia:

wzory formularzy sprawozdawczych i objaśnienia co do sposobu ich wypełnienia
wzory kwestionariuszy i ankiet statystycznych stosowanych w badaniach statystycznych ustalonych w programie badań statystycznych statystyki publicznej.

Sprawozdania statystyczne, o których mowa w Programie, są przekazywane w formie pisemnej lub elektronicznej.

Częstotliwość i termin przekazania danych

Badania statystyczne mogą być prowadzone jako badania jednorazowe, stałe lub cykliczne.

Rada Ministrów zapewnia ujęcie w PBSSP badań mających podstawowe znaczenie dla obserwacji procesów społecznych i gospodarczych, a w szczególności:

badań stałych pozwalających na obserwację ciągłą podstawowych dziedzin życia i występujących w nim zjawisk,
badań cyklicznych, w tym spisów powszechnych,
badań gwarantujących porównywalność wyników w przypadku gdy dotyczą one zmiennych w czasie obiektów obserwacji statystycznej lub gdy zmianie ulega metodologia badania,
badań koniecznych dla wykonania przyjętych przez Rzeczpospolitą Polską zobowiązań międzynarodowych.

Miejsce przekazywania danych statystycznych (np. GUS, urząd statystyczny w województwie, na terenie którego ma siedzibę podmiot zobowiązany, ankieterowi statystycznemu)
Rodzaje wynikowych informacji statystycznych oraz formy i terminy udostępniania wynikowych informacji statystycznych

Prowadzący badanie statystyczne ma obowiązek ogłaszania, udostępniania i rozpowszechniania wynikowych informacji statystycznych.

Wynikowe informacje statystyczne są:

ogłaszane w wydawnictwach GUS i urzędów statystycznych,
w wydawnictwach innych organów prowadzących badanie statystyczne statystyki publicznej (po uzgodnieniu z Prezesem GUS),
publikowane w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej “Monitor Polski” (w szczególności podstawowe wielkości i wskaźniki),
podawane do wiadomości w środkach masowego przekazu,
dostępne w trybie i formach określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 września 1999 r. w sprawie trybu i form ogłaszania, udostępniania i rozpowszechniania wynikowych informacji statystycznych.

Koszty i sposób finansowania

Badania statystyczne statystyki publicznej są finansowane, ze środków budżetu państwa, ujętych w części dotyczącej Głównego Urzędu Statystycznego, do wysokości określonej corocznie w PBSSP.

W przypadku, gdy PBSSP określa, iż prowadzącym badanie będzie inny organ administracji państwowej środki na jego realizację ujęte są odpowiednio w części go dotyczącej.

W wyjątkowych przypadkach badanie statystyczne ujęte w Programie może być finansowane ze źródeł pozabudżetowych, zadeklarowanych przez prowadzącego badanie.

Informacje wprowadził(a): Marcin Zolynia
Data ostatniej modyfikacji: 11-01-2012

« powrót